Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
27 lutego 2017
poprzedni miesiąc następny miesiąc
pn wt śr czw pt so nd
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28          
imieniny
Gagrieli, Liwii, Leonarda
Znajdujesz się w: Strona główna Bitwa Warszawska

Bitwa Warszawska

 

 

 - ra_20090918_cud_01.jpg

Cud nad Wisłą

Niewątpliwie jednym z najważniejszych wydarzeń w najnowszej historii Polski jest Bitwa Warszawska w sierpniu 1920 roku, która stanowiła kulminacyjny moment wojny polsko - sowieckiej. Zadecydowała ona nie tylko o losach niepodległej Polski, ale także przyszłości całej Europy. Dlatego szef brytyjskiej misji dyplomatycznej w Polsce w 1920 roku lord Edgar V. D’Abernon nazwał ją,,osiemnastą decydującą bitwą w dziejach świata.” Porównywana przez historyków do zwycięstw pod Grunwaldem oraz Wiedniem - Bitwa Warszawska 1920 roku stanowi jedyną z najbardziej chlubnych kart w dziejach oręża polskiego.

 - ra_20090918_cud_02.jpg   - ra_20090918_cud_03.jpg

Podczas sierpniowych zmagań z bolszewikami o Warszawę bardzo ważną rolę odegrała bitwa pod Radzyminem. Spośród działań zbrojnych w obronie Warszawy, walki w rejonie Radzymina miały najbardziej zacięty i krwawy przebieg. Świadczą o tym straty poniesione przez Wojsko Polskie. Poległo tu ponad 300 żołnierzy, a około 2700 zostało rannych lub zaginionych.
Przechodzące kilkakrotnie z rąk do rąk miasto stało się symbolem dramatycznych wydarzeń związanych z obroną stolicy Polski. Przeciwnik nie spodziewał się, że zmęczone kilkutygodniowym odwrotem oddziały polskie będą stawiać poważny opór. Na szczęście na przedpolach Warszawy - pod Radzyminem - spotkał bolszewików srogi zawód, który przerodził się w ich ostateczną klęskę.

 - ra_20090918_cud_04.jpg   - ra_20090918_cud_05.jpg

Rankiem 13 sierpnia 1920 roku dywizje sowieckie skoncentrowane pod Radzyminem przystąpiły do zdecydowanego ataku. Mimo odparcia porannego natarcia oddziałów sowieckich, bolszewicy jeszcze tego samego dnia o godz. 17.00 ponowili uderzenie i przerwali I linię polskiej obrony. Radzymin znalazł się po raz pierwszy w rękach wroga. Było to jednak dopiero preludium do dalszych walk. 14 sierpnia zmagania o miasto przybrały na sile, a główną osią natarcia stała się szosa Radzymin – Warszawa. Zadanie odzyskania Radzymina powierzono 85 pułkowi strzelców wileńskich. Po brawurowym ataku polskich oddziałów, miasto w południe 14 sierpnia zostało odbite z rąk wroga. Niestety sukces okazał się krótkotrwały. W czasie odwrotu, który odbywał się podczas zaciekłych walk, bohaterską śmiercią poległ kpt. Ryszard Downar – Zapolski, próbujący powstrzymać atak bolszewików. Był to najbardziej dramatyczny moment bitwy, gdyż nieprzyjaciel w rejonie Wólki Radzymińskiej przerwał II linię polskiej obrony i droga do stolicy stała w zasadzie otworem.

 - ra_20090918_cud_06.jpg   - ra_20090918_cud_07.jpg

Wiadomość o porażce pod Radzyminem wzbudziła zaniepokojenie całego społeczeństwa. Jak wielką rolę przywiązywano do toczących się tutaj walk świadczy między innymi fakt, iż na pole bitwy pod miastem przybyli w dniu 14 sierpnia premier Rządu Obrony Narodowej Wincenty Witos, wybitny polityk  Maciej Rataj oraz dowódca Frontu Północnego gen. Józef Haller. Pod wpływem wiadomości docierających z linii frontu pod Radzyminem marszałek Józef Piłsudski postanowił uderzyć znad Wieprza o dzień wcześniej, czyli 16 sierpnia.
Groźba utraty stolicy Polski spowodowała, że do walki skierowano znajdującą się w odwodzie Frontu Północnego – 10 dywizję strzelców kaniowskich pod dowództwem gen. Żeligowskiego. Już w świcie 15 sierpnia doszło do starcia z nieprzyjacielem w rejonie Wólki Radzymińskiej, gdzie zginął por. Stefan Pogonowski. Bolszewicy zostali wyparci z Izabelina, Wólki Radzymińskiej oraz  Słupna. Ponowny atak 85 pułku strzelców wileńskich na Radzymin, mimo początkowego powodzenia, zakończył się porażką. Jednak nieprzyjacielowi już po raz ostatni udało się zająć miasto. Wieczorem 15 sierpnia 30 pułk strzelców kaniowskich ostatecznie wyparł odziały sowieckie z Radzymina. Do wyzwolonego miasta przybył gen. J. Haller, aby naocznie przekonać się o odniesionym sukcesie i podziękować żołnierzom za wielki hart ducha wykazany na polu bitwy.

 - ra_20090918_cud_08.jpg   - ra_20090918_cud_09.jpg

Następnego dnia natarcie trzech polskich dywizji w rejonie Mokrego, Zawad oraz Dybowa  doprowadziło do odzyskania linii rzeki Rządzy. Tym samym bitwa pod Radzyminem dobiegła końca. Nawała bolszewicka, która zagrażała stolicy Polski została na przedpolach Warszawy powstrzymana.
Tuż  po zakończeniu bitwy odbyła się w Radzyminie uroczystość nazwana wówczas „Świętem Virtuti Militari”. W mieście, które nosiło liczne ślady zakończonych niedawno walk, dowódca Frontu Północnego gen. J. Haller odznaczył żołnierzy  za wybitne czyny bojowe. Miejsce tej uroczystości nie było przypadkowe – miało wymiar symboliczny, podkreślający znaczenie bitwy pod Radzyminem dla całości zmagań w obronie Warszawy przed inwazją bolszewicką.

 - ra_20090918_cud_10.jpg   - ra_20090918_cud_11.jpg

Licznie rozrzucone po całym Mazowszu cmentarze i pamiątki Bitwy Warszawskiej 1920 r. przypominają kolejnym pokoleniom Polaków trudną drogę naszego narodu do niepodległości. Na tym szlaku narodowej tradycji poczesne miejsce zajmuje Radzymin. Wymownym tego przykładem jest wizyta, jaką w czerwcu 1999 roku na tutejszym Cmentarzu Poległych złożył Ojciec Święty Jan Paweł II.


Władysław Kolatorski


 

"Cud nad Wisłą"

 Czerwone hordy ruszyły ze wschodu,
Pięcioramienna prowadzi je gwiazda.
Idą zdeptać honor i godność narodu
I tak młodą wolność orłowego gniazda.
Już wokół pożoga i bagnet na broni.
Stawajcie rycerze! Czas Ojczyzny bronić!

Naród znękany wiekową niewolą,
Ran nie zaleczył i sił nie pomnożył,
Świeże mogiły i serca wciąż bolą
I znowu wojna w Ojczyźnie się stroży.
Z wrogiem nienawiść i butna przewaga,
Z nami jest wiara, honor i odwaga.

Nad Wisłą szańce. Polskie Termopile.
Już pierwsi padli w obronie Warszawy,
Na drodze Golgoty gdzieś pod Radzyminem
Piszą się dzieje bezprzykładnej sławy.
Cóż ważne jest życie gdy męstwo dojrzewa,
Gdy o polsim czynie pieśni będą śpiewać.

Padli: ksiądz Skorupka, Walter, Pogonowski,
Opromienieni rycerską legendą,
I ci synowie naszej młodej Polski,
Których przez wieki u nas sławić będą.
Z boskiego tronu spłynie na nich łaska
A kości spoczną w mazowieckich piaskach.

Przeminęły lata. Pozostała sława.
Dziś znów wolna Polska i Wolna Warszawa.
Wyryła się pamięć w sercach i umysłach,
Że tu się dokonał "Wielki Cud nad Wisłą".
Zaporą się stały te polskie okopy,
Nie zalała czerwień całej Europy.

Gdy nad mogiłami pochylimy czoła
Niechaj nam historia da nowe przesłanie,
Teraz Ojczyzna innych czynów woła,
Które poświęcić powinniśmy dla niej,
Nie wojen, sporów, zawiści Jej trzeba
Lecz pracy, godności, powszedniego chleba!

Zygfryd Rekosz
 
 
 

Kalendarium Bitwy

8-10 sierpnia
11 Dywizja Piechoty zajmuje pozycje obronne pod Radzyminem

12 sierpnia
Przemarsz oddziałów Dywizji Litewsko-Białoruskiej przez Radzymin
Pierwsze starcie z olszewikami nad rzeką Rządzą
Spalenie mostu w Dybowie
Ostrzelanie Radzymina przez artylerię nieprzyjaciela
Wkroczenie oddziałów sowieckich do wsi Zawady
Atak nieprzyjaciela na odcinku 48. pułku pod Rudą

13 sierpnia
Atak wojsk sowieckich na polskie placówki pod Zawadami
Natarcie 21. dywizji sowieckiej na Radzymin
Powstrzymanie ataku i wycofanie się nieprzyjaciela
Ponowny szturm na Radzymin 21. i 27. dywizji sowieckich
Przerwanie polskiej linii obrony pod Kraszewem
Zajęcie Radzymina przez wojska sowieckie

14 sierpnia
Wydanie rozkazu podjęcia kontrataku na Radzymin oddziałom 1. Dywizji Litewsko-Białoruskiej przez generała Rządkowskiego
Zajęcie Wólki Radzymińskiej i Dąbkowizny przez 81. brygadę sowiecką
Początek natarcia wojsk polskich na Radzymin
Odebranie wojsk sowieckim Radzymina przez oddziały Wileńskiego Pułku Strzelców
Wyparcie pułku wileńskiego z Radzymina przez bolszewików
Odwrót na II linię obrony
Śmierć kpt. Downar-Zapolskiego
Narada generałów Lucjana Żeligowskiego, Józefa Hallera i Franciszka Latinika w Jabłonnie
Gen. Lucjan Żeligowski udaje się na II linię obrony
Spotkanie gen. Lucjana Żeligowskiego i Jana Rządkowskiego w Strudze. Ustalenie szczegółów planowanego ataku na Radzymin
Wyruszenie z Jabłonny w kierunku Nieporętu oddziałów 10. Dywizji Piechoty

15 sierpnia
Wyruszenie z Nieporętu w kierunku Wólki Radzymińskiej II i III batalionu 28. pułku
Walka I batalionu 28. pułku pod Wólką Radzymińską
Śmierć kpt. Stefana Pogonowskiego
Przybycie z Nieporętu do beniaminowa 29. pułku
Zdobycie Wólki Radzymińskiej
Początek natarcie Dywizji Litewsko-Białoruskiej
Zdobycie Radzymina przez Wileński Pułk Strzelców
Skierowanie w kierunku Mokrego28. i 29. Pułku Strzelców Kaniowskich
Atak bolszewików od strony Ciemnego i Wiktorowa
Ponowne wkroczenie wojsk sowieckich do Radzymina
Walki 29. Pułku o Mokre
Wydanie rozkazu do ponownego ataku na Radzymin przez gen. Lucjana Żeligowskiego
Opanowanie wsi Ciemne
Przybycie I batalionu 28. pułku pod Mokre
Zdobycie Radzymina przez 30. Pułk Strzelców Kaniowskich
Do miasta przybywa gen. Józef Haller

16 sierpnia
Wyruszenie z Radzymina w kierunku Wiktorowa i Kraszewa Pułku Grodzieńskiego
Obsadzenie okopów nad rzeką Rządzą przez I i II batalion Pułku Grodzieńskiego
III batalion Pułku Grodzieńskiego wyrusza w kierunku Dybowa
Niepowodzenie natarcia 28. pułku na Mokre
Walka z bolszewickimi samochodami pancernymi na przedmieściach Radzymina
Przybycie ppłk. Thommee do 28. pułku w celu poprowadzenia ataku na Mokre
Atak i zdobycie wsi Mokre
Zajęcie okopów na I linii orony na odcinku od Zawad do Dybowa przez III batalion 30. pułku

17 sierpnia
Wycofanie wojsk sowieckich w kierunku Wyszkowa

Anna Kotowska

Bitwa Warszawska - galeria

 
Polska piechota wspierana przez czołgi podczas ataku
Polska piechota wspierana przez czołgi podczas ataku
Okopy wzdłuż drogi pod Radzyminem
Okopy wzdłuż drogi pod Radzyminem
Droga do Radzymina
Droga do Radzymina
Żołnierze polscy podczas walk pod Radzyminem
Żołnierze polscy podczas walk pod Radzyminem
Stanowisko bojowe
Stanowisko bojowe
Polska obsługa działa na stanowisku artyleryjskim
Polska obsługa działa na stanowisku artyleryjskim
Przedstawiciele YMCA rozdają żołnierzom posiłek i papierosy na szosie radzymińskiej
Przedstawiciele YMCA rozdają żołnierzom posiłek i papierosy na szosie radzymińskiej
Gen.J.Rządkowski na froncie pod Radzyminem
Gen.J.Rządkowski na froncie pod Radzyminem
Generał Józef Haller na pierwszej linii frontu
Generał Józef Haller na pierwszej linii frontu
Generał Józef Haller na pierwszej linii frontu
Generał Józef Haller na pierwszej linii frontu
Generał Józef Haller na pierwszej linii frontu pod Radzyminem
Generał Józef Haller na pierwszej linii frontu pod Radzyminem
Generał Józef Haller na pierwszej linii frontu pod Radzyminem
Generał Józef Haller na pierwszej linii frontu pod Radzyminem
Generał Józef Haller ze swoim sztabem na pozycjach
Generał Józef Haller ze swoim sztabem na pozycjach
Generał Józef Haller wręcza w Radzyminie krzyż Virtuti militari porucznikowi Stanisławowi Szymańskiemu, który w ataku pod Radzyminem otrzymawszy postrzał w rękę, nie opuścił szeregu i brocząc krwią szedł dalej w bój na czele kompanii
Generał Józef Haller wręcza w Radzyminie krzyż Virtuti militari porucznikowi Stanisławowi Szymańskiemu, który w ataku pod Radzyminem otrzymawszy postrzał w rękę, nie opuścił szeregu i brocząc krwią szedł dalej w bój na czele kompanii
Generał Józef Haller oznajmia sierżantowi 5-go p.p. Gąsiorowskiemu, że za waleczność mianuje go podchorążym tuż na miejscu, na polu bitwy
Generał Józef Haller oznajmia sierżantowi 5-go p.p. Gąsiorowskiemu, że za waleczność mianuje go podchorążym tuż na miejscu, na polu bitwy
Grupy jeńców sowieckich wziętych do niewoli pod Radzyminem
Grupy jeńców sowieckich wziętych do niewoli pod Radzyminem
Grupy jeńców sowieckich wziętych do niewoli pod Radzyminem
Grupy jeńców sowieckich wziętych do niewoli pod Radzyminem
Radzymin po przejściu frontu
Radzymin po przejściu frontu
Walki pod Radzyminem - sierpień 1920r
Walki pod Radzyminem - sierpień 1920r
Nad grobem kolegi poległego w obronie Warszawy
Nad grobem kolegi poległego w obronie Warszawy
płk Edmund Knoll-Kownacki dekoruje orderem Virtuti Militari oficerów i żołnierzy 1 pułku piechoty legionów - sierpień 1920r
płk Edmund Knoll-Kownacki dekoruje orderem Virtuti Militari oficerów i żołnierzy 1 pułku piechoty legionów - sierpień 1920r
Józef Piłsudski odznacza orderem Virtuti Militari gen. Leona Berbeckiego - 1920r
Józef Piłsudski odznacza orderem Virtuti Militari gen. Leona Berbeckiego - 1920r
Zdobyte pod Warszawą sztandary bolszewików - sierpień 1920
Zdobyte pod Warszawą sztandary bolszewików - sierpień 1920
Żołnierze 85 Pułku Strzelców Wileńskich ze swoim dowódcą mjr Stanisławem Bobiatyńskim
Żołnierze 85 Pułku Strzelców Wileńskich ze swoim dowódcą mjr Stanisławem Bobiatyńskim
Karabin maszynowy w okopie koło Miłosnej
Karabin maszynowy w okopie koło Miłosnej
Generał Józef Haller w otoczeniu oficerów swego sztabu
Generał Józef Haller w otoczeniu oficerów swego sztabu
Gen. Listowski żegna żołnierzy w chwili wymarszu na front
Gen. Listowski żegna żołnierzy w chwili wymarszu na front
Kondukt pogrzebowy z trumnami bohaterów: kapelana 236 p.p. ks. Ignacego Skorupki, kap. Downar-Zapolskiego i chorążego Lachowicza, poległych w obronie stolicy
Kondukt pogrzebowy z trumnami bohaterów: kapelana 236 p.p. ks. Ignacego Skorupki, kap. Downar-Zapolskiego i chorążego Lachowicza, poległych w obronie stolicy
211. pułk ułanów majora Dąbrowskiego przed wymarszem na front
211. pułk ułanów majora Dąbrowskiego przed wymarszem na front
Hołd poległym na polach Radzymina Obrońcom Stolicy. 9 października 1927 roku w obecności Prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego odbyło się uroczyste poświęcenie kaplicy-pomnika, zbudowanego na cmentarzu w Radzyminie. Na cmentarzu tym spoczywają
Hołd poległym na polach Radzymina Obrońcom Stolicy. 9 października 1927 roku w obecności Prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego odbyło się uroczyste poświęcenie kaplicy-pomnika, zbudowanego na cmentarzu w Radzyminie. Na cmentarzu tym spoczywają
Generał Józef Haller po wręczeniu w Radzyminie orderu Virtuti militari zamienia uścisk ręki z odznaczonym żołnierzem
Generał Józef Haller po wręczeniu w Radzyminie orderu Virtuti militari zamienia uścisk ręki z odznaczonym żołnierzem
J.E. Kardynał Kakowski wręcza na Placu Tadeusza Kościuszki w Radzyminie generałowi Józefowi Hallerowi medal Joanny D’Arc ustanowiony przez Ojca Świętego Benedykta XV
J.E. Kardynał Kakowski wręcza na Placu Tadeusza Kościuszki w Radzyminie generałowi Józefowi Hallerowi medal Joanny D’Arc ustanowiony przez Ojca Świętego Benedykta XV
Urząd Miasta i Gminy Radzymin, Pl. T. Kościuszki 2, 05-250 Radzymin, woj. mazowieckie
tel.: +48.227866292, fax: +48.227865195, email: umig@radzymin.pl, http://www.radzymin.pl
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8 Szulc-Efekt Sp. z o.o. & www.gmina.pl    |    projekt: INTERmedi@    |    zarządzane przez: CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
x